Меритократия көрсеткіші – әділдіктің өлшемі
Меритократия — бұл адамдардың лауазымы мен мәртебесі тікелей олардың қабілеті, білімі және жетістіктеріне негізделетін басқару немесе әлеуметтік жүйе болып табылады. Яғни, меритократия қағидаты жұмыс істейтін жүйеде ең алдымен білікті, дарынды, сол жүйеге еңбегі сіңген, құзыреті және кәсіби дағдылары ерекше дамыған адамдар бағаланады.
Мемлекеттік қызметшіні жеке еңбегі мен жетістіктерін тану, оның қабілеттері мен кәсіптік даярлығына сәйкес мемлекеттік қызмет бойынша ілгерілету — кәсіби мемлекеттік аппаратты құруға, сол арқылы елдің дамуына да септігін тигізері сөзсіз.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына арнаған Жолдауларында еліміздегі мемлекеттік аппараттың жоғары кәсіби жұмысының маңыздылығын бірнеше мәрте атап өтіп, мемлекеттік қызметке кіру және одан шығу рәсімдерін жеңілдету, бюрократияға жол бермеу, меритократия қағидатын ілгерілетуге қатысты жаңа міндеттер қойған болатын.
Тиісінше, 2024 жылғы 17 шілдедегі «Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметін дамытудың 2024-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы туралы» Жарлығына сәйкес, мемлекеттік қызметті дамыту қағидатының бірі – меритократия деп нақты көрсетті.
Жалпы, бүгінгі таңда мемлекеттік қызметке білімді әрі қабілетті жастарды тарту, сондай-ақ, оларды қабілеттеріне және жетістіктеріне қарай меритократия жолымен тағайындау жүзеге асырылуда. Кеше ғана мемлекеттік қызметке алғаш қадам басқан жас қызметшілер өздерінің кәсіби қызметін төменгі лауазымнан бастап, тәжірибе жинақтау арқылы мемлекеттік қызмет баспалдағының барлық қадамдарынан өтуде.
Өз кезегінде, қызметін жетік меңгеріп, мемлекеттік қызметке деген сенімнің сақталуы мен нығаюына ұмтылып, өз міндеттері мен функцияларын заңға сәйкес адал ниетімен орындаған жас буынның меритократия арқылы мансап сатысымен көтерілетіні анық.
Бүгінгі күні еліміздің мемлекеттік басқару жүйесі меритократия қағидатына негізделген мемлекеттік қызметтің өзіндік үлгісін қалыптастыра алды.
Сонымен қатар, кәсіби мемлекеттік аппаратты құрудың тағы бір жолы – салалық тәжірибесі бар, лайықты, білікті мамандардың мемлекеттік қызмет табалдырығын аттау мүмкіндігіне ие болуы. Яғни, жеке және квазимемлекеттік