Қазақстанда Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауы өтеді
23 тамызда Қазақстан азаматтары жаңа конституциялық жүйе бойынша Құрылтай депутаттарын алғаш рет сайлайды. Парламенттік науқан мемлекеттік басқару құрылымын жаңарту аясында жүзеге асырылып жатқан саяси өзгерістердің келесі кезеңі болмақ.
Сайлаудың негізгі ерекшелігі – депутаттардың бірыңғай жалпыұлттық округ бойынша партиялық тізімдер арқылы сайлануы. Дауыс беру қорытындысына сәйкес депутаттық мандаттар саяси партиялар арасында заңнамада белгіленген тәртіппен бөлінеді. Осылайша, Құрылтайдың құрамы сайлаушылардың партиялар мен олардың бағдарламаларына берген дауысы негізінде жасақталады.
Жаңа заң шығарушы органға тарихи «Құрылтай» атауы берілген. Түркі халықтарының тарихында бұл ұғым маңызды қоғамдық және мемлекеттік мәселелер талқыланатын кеңесті білдірген. Қазіргі жағдайда аталған атау заманауи парламенттік институтқа қатысты қолданылып отыр.
Құрылтайдың негізгі міндеті – заң жобаларын қарау және қоғамдық қатынастардың түрлі саласын реттейтін құқықтық нормаларды қабылдау. Оның жұмысы экономика, әлеуметтік саясат, мемлекеттік басқару және азаматтардың құқықтарын қорғау бағыттарына қатысты болады. Сондықтан жаңа депутаттық құрамның қызметі елдегі заң шығару үдерісінің сапасына тікелей ықпал етеді.
Парламент жұмысының нәтижелілігі депутаттардың кәсіби дайындығына, мәселелерді талқылау деңгейіне және қоғаммен кері байланыс орнатуына байланысты. Сондай-ақ қабылданатын заңдардың нақты қоғамдық қажеттіліктерге қаншалықты сәйкес келетіні де маңызды көрсеткіштердің бірі саналады.
Сайлау азаматтардың саяси партиялар ұсынған бағдарламалар мен кандидаттар тізіміне қатысты көзқарасын білдіруіне мүмкіндік береді. Дауыс беру, нәтижелерді есептеу және мандаттарды бөлу рәсімдері қолданыстағы сайлау заңнамасына сәйкес жүргізіледі.
23 тамыздағы дауыс беру нәтижесінде Құрылтайдың алғашқы депутаттық құрамы анықталады. Бұдан кейін жаңа заң шығарушы орган өз өкілеттігіне кірісіп, конституциялық модельде көзделген міндеттерді орындауға тиіс. Осы тұрғыдан алғанда алдағы науқан Қазақстанның жаңартылған парламенттік жүйесінің іс жүзіндегі қызметін бастайтын саяси оқиға болып саналады.
Н.Қалқаман,
247media.kz
